David Lodge is een van mijn favoriete schrijvers. Hij wordt een beetje doof, een beetje veel. En schrijft daar een amusant, maar ook treurig boek over. Ik ben zelf ook soms een beetje hardhorig en slechtziend (zonder leesbril) en ofschoon dat nog in geen vergelijk staat met de hoofdpersoon van dit boek, het ongemak en hopeloze treft mij ook wel bij tijd en wijle. Amusant zijn de misverstanden waar hij kond van doet, maar ook de misverstanden die hij in zichzelf oproept. "Als ik dit nou doe, dan denkt iedereen dat" dat soort werk. Het geklungel met zijn hoorapparaat, aanzetten, afzetten. Het zorgen dat hij blijft praten om te verbloemen dat de batterijen op zijn, meesterlijk. Een dementerende vader en een onbetrouwbare studente geven het boek een serieuze draai. Leuk om te lezen.
Jaren geleden zat een andere partij in de problemen. Ik herinner me een congres in Kerkrade waarbij een jolige buutenreednersact zingend de ondergang bezweerde met "de bodem is bereik, de bodem is bereik". De bodem bleek nog niet bereikt, maar na vele jaren kwam het toch weer goed. Recept: herbezinning en vooral muisstil blijven zitten en de tegenstander de fouten laten maken. Dat lijkt de PvdA niet gegeven. Nadenken doen we al jaren, analyses voldoende, ook aan ideen geen gebrek, maar het vertrouwen zoals het Nederlands elftal dat had tijdens de eerste twee wedstrijden in de EK, dat ontbreekt er soms aan. Tijdens het congres in Breda niet. We zien vooruitgang, we hebben zowat de beker leeggedronken, door al het mogelijke slijk zijn onze bewindslieden nou onderhand wel gegaan, zelfs onze grootste vijanden beginnen het toch wel een beetje te gortig te vinden. En langzaam gaan we in de aanval en, zoals dat gaat, we nemen de underdog positie over van de Verdonk, Wilders en Marijnissen van de nieuwe politiek. Ik zag een strijdlustige Mariëtte Hamer (zie mijn verslag van het politieke café, ik zag een leden democratie omarmende Lilian Ploumen, Bos die weer een uiterst genuanceerd verhaal hield, maar ook duidelijk maakte dat hij nog niet verslagen was. Het meest verrassend was het optreden van Vogelaar en van Monika Sie (zie verslag van politiek café). Zondag kwam Frans Timmermans nog even uit de grond van zijn hart de noodzakelijke liefde voor de EU betonen, nadat hij eerder al een zeer (lezensw)aardig artikel in het NRC had geschreven. Kortom, de laatste tijd weer het nodige aan politiek besteeden ik hoop dat we weg naar boven kunnen vinden en vooral resultaten kunnen laten zien.
In het Spant was the ShowCase van dit wervelend muziektheater. Voor een zorgvuldig geworven publiek, dat schoorvoetend de grote zaal betrad speelde zich een surrealistische terugblik op de jaren tachtig af. Met schrik en beven kwamen de hits weer bovendrijven, van echt niet te onderscheiden. Werd er nu de draak gestoken met iedereen die dit ooit mooi vond? Was het een hommage aan onze jeugd? Welgemeend lachen om Hans van der Togt, die misschien wel een beetje té overtuigend zichzelf speelde. Ik had vooral genoten van de zanger annex slangenmens en de leadzangeres, die uiteindelijk in haar eentje ("as one") We are the world ten gehore bracht, het hoogtepunt. Zie de clips op de siteclips erg leuk. Mechteld in het kikkerbadje is natuurlijk ook prachtig, vooral het gezicht wat ze daarbij trok.
In het Westen is het begrip waarheid onverbrekelijk verbonden met de Verlichting. Als sluitstuk van vier uitzendingen over de waarheid zoekt Tegenlicht de confrontatie met het verlichtingsfundamentalisme. De Nederlandse filosoof Rob Wijnberg (1982) gaat in debat met de Britse filosoof John Gray. Diens laatste boek Zwarte Mis. Religieus fundamentalisme en de moderne utopieën (2007) leest als een pleidooi voor de afschaffing van de utopie. Maar waar laten Westerlingen dan hun universele rechten van de mens en andere traditioneel Westerse waarden? Rest ons niets anders dan bescheidenheid en oneindig cultuurrelativisme? Regie: Jos de Putter. Interview: Rob Wijnberg. Voor iedereen een must om dit onthutsende interview te zien. We houden er volgens Gray van links tot rechts een ongezond soort utopisme op na. Het is moeilijk om een gat te schieten in zijn ideeën. De kritiek op de oorlog in Irak en Afganistan zouden wel eens mijn gedachten over het al dan niet aansturen op een parlementaire enquete veranderen. Het gaat dan niet meer zozeer over hoe het zover gekomen is, maar vooral hoe het nu verder moet, wanneer eindigt het, hoe zien we interventies in de wereld. Kijken!
Ook bij mij kwam de vergelijking met 100 jaar eenzaamheid op. Een kroniek en stuk geschiedenis waar je niet vrolijk van wordt. De centrale vraag stelt zich de hoofdpersoon meerdere malen: 
Net even een stukje van deze meneer gehoord. Lijkt me erg leuk. Even om voormezelf te onthouden. Hier wat voorproefjes
Vrouwen onderhouden het sociale vangnet, dit is noodzakelijk om het voortbestaan van het soort te waarborgen. Mannen ontwikkelen en onderhouden het culturele netwerk, dat is nodig om in de maatschappij verder te komen. Vrouwen zijn voorwaardelijk, mannen zorgen voor de jus, met vallen en opstaan. Een interessante benadering van Roy Baumeister, de moeite waard om eens te lezen. Zie "Waar deugen mannen eigenlijk voor?"
Ik verbaasde me erover dat Joris Luyendijks boek "Het zijn net mensen" de NS Publieksprijs kreeg. Geen roman een geschreven documentaire. Ik had de TV versie al met veel belangstelling bekeken. Maar ook de reactie van de collega persmensen waren misschien nog wel interessanter. Door de arabische wereld dichter bij te brengen, maakt hij pas duidelijk hoe hard het westen en het arabische uit elkaar groeit. We trappen met zijn allen in onze valkuilen, we benoemen onze kwaliteiten anders en vergroten hetgeen ons onderscheid in plaats van hetgeen ons bindt: De machteloosheid binnen een fysieke dictatuur en de machteloosheid binnen een mentale dictatuur. In zekere zin kunnen we ons gelukkig prijzen daar tussenin te zweven, al moeten we oppassen niet letterlijk verscheurd te worden tussen westen en arabisch. Ik vraag me af of dit boek in America wordt uitgegeven? Of is dit typisch een Nederlands pracht product? Het is wat mij betreft verplichte lektuur op de middelbare school.
Datumloze dagen een een grote monoloog waarin een vader, inmiddels de zestig gepasseerd, zijn schande probeert te verklaren, zijn spijt te betuigen. Hoe een leven kan lopen. Mooi, innemend boek, je kunt je haast niet voorstellen dat de schrijver (Jeroen Brouwers) niet de hoofdpersoon is. In een ruk uitgelezen. Elek zin is een juweeltje. Bedankt Rob en Toos.
Denken met gevoel
Prachtig toneel, heerlijke uitvluchten, de leugen regeert op zijn best. Een hele avond smullen. Ik hoop dat de moraal is dat je maar beter normaal en eerlijk kan blijven en niet achter je jonge heer moet aanlopen. Het zal ook vast wel zo zijn dat iedereen daar uiteindelijk wel eens aan bezwijkt, onder het motto: je leeft maar één keer. In dat geval vooral naar het theater blijven gaan. Dat is en stuk minder dangereus.
Tussen alle voorbereidingen door ook nog effe weg, naar het theater. Een heel leuk stuk met Peter Blok, maar vooral dit keer Mark Rietman die de show steelt. Met een boodschap: Als je het ooit niet meer ziet zitten, je staart op de bank voor je uit en denkt, is dat het nou. Zet een vette punt achter wat is geweest, loop een paar straten terug op je levenslijn. Je komt vast en zeker een oude passie tegen, sla de andere weg in. Een nieuw leven is je gegund. Laat maar komen die zeven vette jaren. Tot de 17de: Veer weure hoonderd jaor veer allemaol!
Het zal allemaal niet waar gebeurt zijn. Het zal gedramatiseerd zijn. Misschien overdreven. De boodschap is duidelijk. Duizend schitterende zonnen, zorgen voor een verzengende hitte, die erger is dan die van meneer Gore. Het beeld van Afganistans fundamentalisme geeft eens te meer aan, dat ook onze abrupte cultuurverandering van de laatste 50 jaar de mensen op aarde wel eens te veel zou kunnen worden. Nog zo'n ongemakkelijke waarheid.
In de vakantie drie boeken gelezen, het laatste: de Wandelaar van Adriaan van Dis. Een aangrijpend beeld van een wereld die ik niet ken, niet wil kennen, lang bleef ontkennen met vele partijgenoten, maar waar we nu niet meer omheen kunnen. Een hond neemt de wandelaar langs de ellende die grote wereld ons opdringt. De wandelaar, en in zijn kielzog de lezer, neemt waar, het dringt door, hij wil er wat aan doen. Zijn naïviteit breekt hem bijna op. De spanning stijgt de wandelaar naar het hoofd, maar wordt ook te veel voor de metropool. De stad is het ideale doel voor degene die huis en haard moesten verlaten op weg naar een menswaardiger bestaan. Niets te verliezen, alles bij elkaar gelogen ("ze hebben allemaal een oorlog van buiten geleerd" en geef ze eens ongelijk). De wandelaar gelooft in een beetje goed doen, goed is wat zijn geweten hem ingeeft. Het geweten dat boodschappen doet bij God, mooi gezegd. Geen boek om vrolijk van de worden, maar stemt tot nadenken.
